Sensacyjne odkrycie na Galapagos: "wymarły" gekon powrócił dzięki...truciźnie

(Fot. National Geographic)

Na wyspie Rabida w archipelagu Galapagos naukowcy potwierdzili obecność Phyllodactylus maresi - niewielkiego gekona, uważanego dotąd za wymarłego na tym obszarze. Odkrycie to zawdzięczamy szeroko zakrojonemu przedsięwzięciu ochrony przyrody, obejmującemu m.in. zrzuty trucizny z helikopterów, które pozwoliły wyeliminować inwazyjne szczury zagrażające lokalnym gatunkom.

Phyllodactylus maresi to endemiczny gatunek gekona Galapagos, znany wcześniej jedynie z tysięcy lat starych skamieniałości. Jego ostatni ślad pochodził jeszcze z 2012 roku, kiedy jeden osobnik został sfotografowany i pobrany do badań, lecz później zagubił się. Dopiero podczas ekspedycji w 2019 i 2021 roku naukowcy odnaleźli żywe okazy (odpowiednio 9 i 10 osobników), których analiza DNA potwierdziła tożsamość gatunku.

Kluczowy przełom nastąpił dzięki operacji zorganizowanej w 2011 r. przez Island Conservation wraz z Galapagos National Park, Charles Darwin Foundation i The Raptor Center, którą objęto Rábidę i inne wyspy archipelagu. Z helikopterów zrzucono trutkę na szczury - to pierwsza taka operacja w Ameryce Południowej. Do 2012 r. szczury zostały całkowicie wyeliminowane, co umożliwiło odnowienie równowagi ekologicznej i stopniowy powrót rodzimych gatunków.
Genetyczne i morfologiczne badania wykazały, że populacja P. maresi z Rábidy różni się od grup z pobliskich wysp Santiago, Marchena i Mares. To doprowadziło do uznania jej za osobny Evolutionary Significant Unit (ESU) - jednostkę o ewolucyjnym znaczeniu, w istotny sposób podnoszącą wartość ochrony tego rezerwatu genesy.

Zobacz także Opolskie Orły odebrały wyróżnienia za osiągnięcia w nauce, sporcie i kulturze

- "Powrót tego gekona to dowód niezwykłej zdolności natury do samouzdrawiania, jeśli tylko otrzyma szansę" - mówi Paula Castaño z Island Conservation.

Według współautora artykułu w PLOS ONE, Omara Torres‑Carvajala, to odkrycie podkreśla konieczność pobierania próbek genetycznych i zbierania okazów typu voucher dla potrzeb badań i ochrony gatunków.

Historia Phyllodactylus maresi uczy, że strategia eliminacji inwazyjnych gatunków może przynieść spektakularne efekty w ochronie biologicznej. Wyspa Rábida stanowi przykład, jak szybka interwencja - nawet kontrowersyjna - może doprowadzić do odrodzenia ekosystemu. Odkrycie to niesie przesłanie nadziei: przy właściwym zarządzaniu i zaangażowaniu nauki i instytucji, nawet gatunki uznane za wymarłe mogą powrócić na mapę biologiczną świata.

Źródło: Island Conservation Impact Program, Animount News, Onet

Zobacz także "Życzliwy" zgłosił chłopca sprzedającego lemoniadę. Strażnicy "zabezpieczyli" cały towar