1. Legalizacja pobytu
Zgodnie z ustawą obywatele Ukrainy i ich małżonkowie (niezależnie od narodowości), którzy przybyli do Polski bezpośrednio z Ukrainy w związku z działaniami wojennymi, mogą zalegalizować swój pobyt, jeżeli zadeklarują zamiar pozostania na terytorium RP.
Zobacz także 9-latek zaatakowany przez dwa owczarki. Do akcji wezwano śmigłowiec LPR
W takim wypadku ich pobyt będzie legalny przez 18 miesięcy licząc od 24 lutego 2022 r., czyli do 24 sierpnia 2023 r. W tym okresie za legalny będzie uznany także pobyt dziecka urodzonego na terytorium RP przez matkę przebywającą legalnie w Polsce.
Podobne zasady będą dotyczyły obywateli Ukrainy posiadających Kartę Polaka i ich najbliższe rodziny, jeżeli opuścili oni Ukrainę od 24 lutego 2022 r. i następnie przybyli do Polski. Wszystkie wskazane grupy osób będą traktowane jako korzystające z ochrony czasowej w rozumieniu ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, będą mogli korzystać ze związanymi z tym uprawnieniami.
Powyższe zasady nie będą natomiast miały zastosowania do Ukraińców z pobytem zalegalizowanym na innej podstawie, w tym posiadającym zezwolenie na pobyt, status uchodźcy czy zgodę na pobyt tolerowany.
Obywatele Ukrainy wjeżdżający do Polski w związku z działaniami wojennymi będą mogli uzyskać szereg innych uprawnień, ale konieczne będzie do tego złożenie wniosku o nadanie numeru PESEL (jedenastocyfrowy numer ewidencyjny osób fizycznych). W imieniu dzieci wniosek składać będzie ich rodzic, opiekun lub osoba faktycznie sprawującą pieczę na dzieckiem.
Zobacz także Śmiertelne potrącenie na torach pod Opolem. Pociągi mają opóźnienia
Wniosek będzie składany na papierze, osobiście, w urzędzie gminy. Urzędnicy pomogą go wypełnić na podstawie otrzymanych danych. Ponadto wnioskujący będzie mógł uzyskać profil zaufany (tj. identyfikację elektroniczną, pozwalającą na potwierdzanie tożsamości w systemach publicznych), co umożliwiać będzie elektroniczny kontakt z urzędami.
2. Uprawnienia obywateli Ukrainy, których pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest uznawany za legalny
Ustawa przewiduje szereg uprawnień na rzecz obywateli Ukrainy, którzy legalnie przebywają na terytorium Polski. Najważniejsze z nich to:
Prawo do wykonywania pracy w Polsce - konieczne będzie jedynie powiadomienie powiatowego urzędu pracy przez pracodawcę o powierzeniu wykonywania pracy obywatelowi Ukrainy w ciągu 14 dni od dnia podjęcia pracy. Będzie można to zrobić elektronicznie (przez portal www.praca.gov.pl ).
Prawo do zarejestrowania się w powiatowych urzędach pracy i uznania za osobę bezrobotną albo poszukującą pracy. Dzięki temu rozwiązaniu obywatele Ukrainy będą korzystać z pośrednictwa pracy, poradnictwa zawodowego oraz szkoleń (ale bez zasiłku dla bezrobotnych). Powyższa pomoc będzie przysługiwała również osobom, które ukończyły 60 lat (w przypadku kobiet) lub 65 lat (w przypadku mężczyzn).
Zobacz także Łańcuch życia na plaży w Stegnie. Ważna lekcja na początek wakacji WIDEO
Prawo do podjęcia działalności gospodarczej na terytorium Polski na takich samych zasadach jak obywatele polscy. Warunkiem podjęcia działalności ma być uprzednie uzyskanie numeru PESEL. W momencie, gdy pobyt obywatela Ukrainy przestanie być legalny, zostanie on wykreślony z CEIDG (rejestr osób fizycznych, wykonujących działalność gospodarczą w Polsce).
prawo do świadczeń socjalnych wypłacanych w Polsce tj.:
- świadczeń rodzinnych (m.in. zasiłku rodzinnego czy jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia dziecka),
- świadczeń wychowawczych (500 zł miesięcznie na dziecko),
Zobacz także Ila zapłacimy za gaz od 1 lipca?
- rodzinnego kapitału opiekuńczego (500 zł albo 1000 zł miesięcznie na dziecko w wieku od 12 do 36 miesiąca życia),
- świadczenia dobry start (tj. 300 zł na dziecko),
- dofinansowania obniżenia opłaty rodzica za pobyt dziecka w żłobku, klubie dziecięcym lub u dziennego opiekuna.
Świadczenia będą przysługiwały po spełnieniu warunków i kryteriów określonych w ustawach je regulujących, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek o ich przyznanie (ale nie wcześniej niż od miesiąca, w którym obywatel Ukrainy przekroczył granicę i został wpisany do rejestru prowadzonego przez Straż Graniczną).
Jednorazowe świadczenie pieniężne w wysokości 300 zł na osobę, przeznaczone na utrzymanie, w szczególności na pokrycie wydatków na żywność, odzież, obuwie, środki higieny osobistej oraz opłaty mieszkaniowe. Aby otrzymać takie świadczenie obywatel Ukrainy musi zostać wpisany do rejestru PESEL i następnie skierować wniosek do (właściwego ze względu na miejsce swojego pobytu) wójta, burmistrza, prezydenta miasta.
świadczenia pieniężne i niepieniężne z systemu pomocy społecznej (na zasadach i w trybie ustawy o pomocy społecznej), czyli m.in. zasiłki, posiłki, niezbędne ubranie, pomoc rzeczowa.
Zobacz także Śmiertelny wypadek na A4 pod Opolem. Utrudnienia AKTUALIZACJA
Świadczenia będą przyznawane po złożeniu oświadczenia o sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej i majątkowej. Co do zasady świadczenia będą przyznawane bez przeprowadzania wywiadu środowiskowego, chyba że powstaną wątpliwości co do treści złożonego oświadczenia. Świadczenia będą mogły być przyznane tylko obywatelom Ukrainy wpisanym do rejestru PESEL.
Pomoc żywnościowa w formie paczek żywnościowych lub posiłków, która jest organizowana w ramach Programu Operacyjnego Pomoc Żywnościowa 2014-2020 (Program Operacyjny Pomoc Żywnościowa 2014-2020 - Ministerstwo Rodziny i Polityki Społecznej - Portal Gov.pl (www.gov.pl),
Bezpłatna pomoc psychologiczna zapewniana przez wójta, burmistrza lub prezydenta miasta gminy właściwej ze względu na miejsce pobytu obywatela Ukrainy, możliwość przeznaczenia środków z Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych oraz Fundusz Solidarnościowego na działania kierowane do niepełnosprawnych obywateli Ukrainy.
Opieka medyczna na terytorium Polski. Wszyscy obywatele Ukrainy legalnie przebywający w Polsce będą mieli dostęp do świadczeń opieki zdrowotnej tak, jak osoby objęte obowiązkowym lub dobrowolnym ubezpieczeniem zdrowotnym w Polsce, czyli m.in. bezpłatny dostęp do lekarzy i refundację leków na receptę. Ze świadczeń zostanie wyłączone jedynie leczenie uzdrowiskowe i rehabilitacja uzdrowiskowa.
Zobacz także Tragiczny finał porannego zdarzenia w Lędzinach
Ponadto złagodzeniu ulegną warunki dotyczące tworzenia i funkcjonowania żłobków i klubów dziecięcych, zarówno publicznych, jak i niepublicznych.
Ma to na celu zapewnienie opieki nad większą liczbą dzieci niż ta, która wynika z obecnych przepisów.
W dyskusji: 17