12 marca prezydent Karol Nawrocki wygłosił orędzie, w którym odniósł się do ustawy dotyczącej udziału Polski w unijnym programie SAFE. W swoim wystąpieniu zapowiedział, że nie podpisze przepisów umożliwiających zaciągnięcie przez Polskę pożyczki w ramach tego mechanizmu.
- "Podjąłem decyzję, że nie podpiszę ustawy, która pozwala na zaciągnięcie przez Polskę pożyczki SAFE. Nigdy nie podpiszę ustawy, która uderza w naszą suwerenność, niezależność, bezpieczeństwo ekonomiczne i militarne" - powiedział prezydent.
Jak zaznaczył, decyzje dotyczące finansowania bezpieczeństwa państwa powinny być podejmowane w sposób, który nie prowadzi do zwiększania zależności finansowej od zewnętrznych mechanizmów.
- "Polska musi wzmacniać swoje bezpieczeństwo w sposób odpowiedzialny i zgodny z naszym interesem narodowym. Nie możemy godzić się na rozwiązania, które w długiej perspektywie ograniczają naszą samodzielność decyzyjną" - mówił w orędziu.
Prezydent podkreślił również, że kwestie związane z obronnością i finansowaniem modernizacji armii powinny być rozwiązywane przede wszystkim w oparciu o krajowe możliwości.
- "Bezpieczeństwo państwa jest wartością nadrzędną. Dlatego decyzje w tej sprawie muszą być podejmowane w sposób przemyślany, z myślą o przyszłych pokoleniach Polaków" - stwierdził.
Program SAFE to inicjatywa Unii Europejskiej zakładająca udzielanie państwom członkowskim preferencyjnych pożyczek na inwestycje związane z bezpieczeństwem i obronnością. Środki mogłyby zostać przeznaczone m.in. na modernizację sił zbrojnych, rozwój przemysłu obronnego oraz zakup sprzętu wojskowego.
Aby Polska mogła skorzystać z tego mechanizmu finansowego, konieczne było przyjęcie odpowiednich przepisów krajowych. Ustawa umożliwiająca udział w programie SAFE została wcześniej uchwalona przez parlament i trafiła do podpisu prezydenta.
Zapowiedź weta spotkała się z reakcją premiera Donalda Tuska. Szef rządu odniósł się do decyzji w mediach społecznościowych.
- "Prezydent stracił szansę, aby zachować się jak patriota" - napisał premier na platformie X.
Premier zapowiedział również zwołanie nadzwyczajnego posiedzenia Rady Ministrów poświęconego tej sprawie.
Weto prezydenta oznacza, że ustawa wróci do Sejmu. Parlament może ją ponownie uchwalić większością trzech piątych głosów w obecności co najmniej połowy ustawowej liczby posłów.
