(Fot. Archiwum)
Pochodzenie nazwy "Sylwester" związane jest z łacińskim słowem *silvestris*, oznaczającym "żyjącego w lesie". Na określenie końca roku przyjęło się jednak od imienia papieża Sylwestra I, którego wspomnienie liturgiczne przypada 31 grudnia. Przełom roku stał się z czasem okazją do hucznego świętowania, ale jego korzenie sięgają znacznie dalej.
Początki obchodów nowego roku wiążą się z greckimi Dionizjami - świętem ku czci boga wina i płodności. W kulturze starożytnej nowy rok symbolizował odrodzenie natury, co łączyło się z rytuałami, muzyką i wspólnym ucztowaniem. Z czasem te zwyczaje zostały zaadaptowane przez chrześcijaństwo.
Zobacz takze Jarmark wielkanocny w skansenie. Rzemiosło, tradycja i setki odwiedzających
Pierwsze historyczne obchody Sylwestra datowane są na rok 999, kiedy to papież Sylwester II miał przewodniczyć modlitwom w noc, której według przepowiedni miał nastąpić koniec świata. Gdy katastrofa nie nadeszła, noc z 31 grudnia na 1 stycznia zaczęła być kojarzona z radością i symbolicznym nowym początkiem.
W Polsce Sylwester zaczął być obchodzony w XIX wieku, początkowo głównie przez arystokrację. Uroczyste bale, przyjęcia, polowania czy kolacje były domeną wyższych sfer. Dopiero z czasem zwyczaj ten upowszechnił się i objął wszystkie warstwy społeczne, przyjmując znane dziś formy: domówki, zabawy miejskie, sztuczne ognie i toasty noworoczne.
W różnych częściach świata noc sylwestrowa przybiera odmienne oblicza. W Hiszpanii o północy zjada się dwanaście winogron - każde na szczęście w jednym z miesięcy nadchodzącego roku. Duńczycy skaczą z krzeseł i rozbijają talerze pod drzwiami znajomych, co ma przynieść pomyślność. W Japonii ostatni dzień roku, zwany Omisoka, wiąże się z wizytami w świątyniach i symbolicznymi 108 uderzeniami dzwonu, które mają oczyścić z grzechów i pokus.
Zobacz takze Nieznany dron znaleziony w lesie. Trwają działania służb
W Brazylii mieszkańcy Rio de Janeiro gromadzą się na plażach ubrani na biało i składają ofiary duchom mórz, prosząc o pokój i dobrobyt. W Szkocji obchodzi się Hogmanay, a tuż po północy przyjmuje się pierwszego gościa, który powinien przynieść symboliczny prezent na szczęście. W Rosji ważnym punktem nocy są przemówienie prezydenta, pokaz fajerwerków oraz tradycyjna sałatka Olivier.
W Stanach Zjednoczonych najbardziej znaną tradycją jest opuszczanie kryształowej kuli na Times Square w Nowym Jorku - wydarzenie śledzone przez miliony widzów na całym świecie. W Niemczech wciąż praktykowane jest wróżenie z roztopionego ołowiu - powstałe w wodzie kształty interpretuje się jako zapowiedzi wydarzeń w nowym roku.
We Włoszech wiele osób zakłada czerwoną bieliznę, która ma zapewnić szczęście i powodzenie. W Grecji piecze się ciasto Vasilopita z ukrytą monetą - jej znalezienie ma zwiastować pomyślność. Kolumbijczycy po północy wybiegają z walizkami na ulice, by przyciągnąć podróże i nowe przygody. W Ekwadorze pali się kukły symbolizujące mijający rok - to symboliczne pożegnanie z tym, co było trudne. W Estonii kultywuje się zwyczaj spożywania siedmiu, dziewięciu lub dwunastu posiłków - każda liczba ma zapewnić urodzaj, a resztki pozostawia się duchom przodków.
Na świecie Sylwestra jako pierwsi witają mieszkańcy Kiribati, natomiast najpóźniej - Hawajów. Niezależnie od formy obchodów, noc z 31 grudnia na 1 stycznia jest w wielu kulturach symbolem przejścia i nadziei. To moment podsumowania, zamykania minionych spraw i otwierania się na nowe możliwości. Sylwester, choć różnorodny, łączy ludzi wspólną potrzebą rozpoczęcia nowego etapu.
