- "Kredytobiorca podpisując umowę, nie ma ani narzędzi, ani wiedzy, aby w pełni zweryfikować ryzyka zmiennego oprocentowania, w szczególności właściwości i przyczyn zmienności wskaźnika WIBOR. Dodatkowo brak wykonania obowiązków informacyjnych przez banki w tym zakresie nieuchronnie prowadzi do zawarcia umowy kredytu obciążonej wadami prawnymi." - wyjaśnia dr Sebastian Frejowski, radca prawny i pełnomocnik kredytobiorców z Kancelarii Frejowski Twardygrosz Wspólnicy sp.k.
WIBOR - co budzi wątpliwości?
WIBOR (Warsaw Interbank Offered Rate) od lat decyduje o oprocentowaniu kredytów hipotecznych
i konsumenckich w Polsce. Rata kredytu składa się z marży banku i zmiennego WIBOR-u, którego poziom - jak wskazują krytycy - nie opiera się na realnych transakcjach, lecz na deklaracjach banków.
Dla przykładu, jak wynika z danych administratora wskaźnika, w kwietniu 2024 r. udział rzeczywistych transakcji w wyznaczeniu WIBOR 6M wyniósł zaledwie 2%, a aż 98% stanowiły wewnętrzne szacunki banków. - "W praktyce WIBOR to nie koszt realnych międzybankowych przepływów pieniężnych,
ale szacunki i symulacje kilku największych instytucji finansowych w Polsce" - podkreśla dr Frejowski.
Spór przed TSUE - o co chodzi?
Sprawa C-471/24 trafiła do Trybunału po pytaniu prejudycjalnym sądu krajowego. Sednem postępowania jest rozstrzygnięcie czy klauzule odwołujące się do WIBOR mogą zostać uznane
za niedozwolone (abuzywne) i wyłączone z umowy. Z perspektywy mec. Frejowskiego najważniejsze
dla konsumentów jest stanowisko TSUE w odniesieniu do zakresu obowiązków informacyjnych wykonywanych przez banki, a odnoszących się do zmiennego oprocentowania i WIBOR.
Co dalej z WIBOR-em?
Niezależnie od wyroku TSUE, od 2027 r. WIBOR zostanie zastąpiony nowym wskaźnikiem POLSTR (WIRF), opartym na rzeczywistych transakcjach overnight. Ma on zwiększyć przejrzystość i stabilność rynku. - "Zmiana systemowa to krok w dobrą stronę, ale nie można zapominać o rzeszy kredytobiorców, którzy w przeszłości podjęli decyzję o zaciągnięciu kredytów wprowadzeni w błąd, a teraz z negatywnymi konsekwencjami muszą zmagać się samodzielnie.
Zobacz także Wypadek na DK46. Siedem osób rannych. Droga jest zablokowana. LPR w akcji
5 najważniejszych faktów o sprawie WIBOR przed TSUE
Sprawa C-471/24 - dotyczy pytania, czy klauzule umów odwołujące się do WIBOR mogą być uznane za abuzywne.
11 września 2025 r. - opinia Rzecznika Generalnego TSUE; wyrok możliwy na przełomie 2025/2026 r.
Wątpliwości wobec WIBOR - opiera się głównie na szacunkach banków, nie na rzeczywistych transakcjach.
Skutki dla kredytobiorców - możliwe obniżenie rat lub nawet unieważnienie całej umowy.
Przyszłość wskaźników - od 2027 r. WIBOR zostanie zastąpiony wskaźnikiem POLSTR (WIRF).
Zobacz także Ponad 100 kilometrów za nią. Karolina Szczepaniak płynie przez Bałtyk dla Piotra. Aktualizacja
Co powinien zrobić kredytobiorca już dziś?
Przeanalizuj umowę - sprawdź, jak opisano zasady oprocentowania.
Skonsultuj się z prawnikiem - oceń, czy klauzule mogą być abuzywne.
Śledź orzecznictwo - obserwuj wyroki sądów w sprawach WIBOR.
Przygotuj się na różne scenariusze - od obniżki rat po unieważnienie umowy.
AKTUALIZACJA
Rzecznik Generalny Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej wydał dziś 11 września opinię w sprawie kredytów hipotecznych opartych na WIBOR. Zgodnie z nią zapisy umów mogą być analizowane pod kątem ochrony konsumentów, jeśli nie zostały sformułowane w sposób przejrzysty i zrozumiały.
W opinii rzeczniczki Laili Mediny wskazano, że banki muszą precyzyjnie informować klientów o nazwie stosowanego indeksu referencyjnego oraz o jego możliwych konsekwencjach finansowych. Konsument powinien mieć możliwość oszacowania całkowitego kosztu kredytu. Informacje te powinny ujawniać podstawową metodologię i główne czynniki wpływające na wahania stopy indeksu, bez przedstawiania zniekształconego obrazu.
Sprawa trafiła do TSUE za sprawą pozwu kredytobiorcy PKO BP, który zarzucił bankowi niedostateczne poinformowanie o ryzyku związanym ze zmiennym oprocentowaniem. Sąd Okręgowy w Częstochowie zwrócił się do TSUE z pytaniami, m.in. o to, czy w przypadku stwierdzenia nieuczciwości zapisów możliwe byłoby usunięcie WIBOR-u z umowy i oparcie oprocentowania wyłącznie na marży bankowej.
Zobacz także Duże zmiany w centrum Opola. Ulice i parkingi zostaną zamknięte
To pierwsza sprawa dotycząca WIBOR-u w TSUE. Opinie rzecznika nie są wyrokami, ale często wskazują kierunek ostatecznej decyzji. Rozstrzygnięcie Trybunału spodziewane jest w ciągu kilku miesięcy.
Zdaniem prezesa Związku Banków Polskich Tadeusza Białka, podważenie WIBOR-u mogłoby mieć daleko idące skutki nie tylko dla sektora bankowego, ale i dla całej gospodarki. - WIBOR jest częścią prawa unijnego, został uznany za wskaźnik kluczowy. Konsekwencje jego podważenia byłyby trudne do wyobrażenia - mówił w rozmowie z Interią Biznes.
Eksperci zwracają uwagę, że nawet korzystny dla kredytobiorców wyrok TSUE nie będzie oznaczał automatycznego uznania wszystkich umów opartych o WIBOR za nieuczciwe. Może jednak otworzyć drogę do indywidualnych sporów sądowych i weryfikacji zapisów w umowach kredytowych.
Źródło: Kancelaria Frejowski Twardygrosz Wspólnicy sp.k./Interia Biznes
Zobacz także Ponad 218 tys. zł dla prezesa spółki. Bedoes reaguje na sprawę Cancer Fighters
Ten artykuł nie ma komentarzy do wyświetlenia.