(Fot. NIK)
Dzień bez Śmiecenia to idea, która jest efektem porozumienia młodzieży z kilkunastu krajów współdziałających w ramach międzynarodowego programu "Europejski Eko-Parlament Młodzieży". Za to przedsięwzięcie odpowiada PRO EUROPE (podmiot zrzeszający działające w ramach systemu Zielonego Punktu organizacje odzysku). W naszym kraju obchodom święta patronuje Rekopol. Jest to jedyna w Polsce organizacja odzysku opakowań założona przez przedsiębiorców, którzy wprowadzają na nasz rynek produkty w opakowaniach.
Prezes Najwyższej Izby Kontroli Marian Banaś podpisał raport na temat gospodarowania odpadami z tworzyw sztucznych w Europie. Dokument jest efektem ponad dwuipółletniej współpracy 12 europejskich Naczelnych Organów Kontroli - Albanii, Bułgarii, Węgier, Malty, Mołdawii, Macedonii Północnej, Polski, Portugalii, Rumunii, Serbii, Słowacji oraz Turcji. Najwyższa Izba Kontroli była pomysłodawcą i koordynatorem projektu.
Zobacz także Tragiczny początek wakacji w Opolu. Z kamionki Piast wyłowiono ciało mężczyzny
Wśród ustaleń audytu NIK warto zwrócić uwagę na następujące kwestie:
- 10 z 12 uczestników audytu wyraziło krytyczną opinię o krajowych systemach gospodarki odpadami oraz stosowanej polityce w celu wdrożenia właściwej gospodarki odpadami z tworzyw sztucznych - ogólnie audytorzy stwierdzili, że środki podjęte przez odpowiednie organy krajowe były niewystarczające, aby ograniczyć wytwarzanie odpadów z tworzyw sztucznych i zapewnić ich właściwe przetwarzanie,
- w 11 krajach objętych audytem przyjęto selektywną zbiórkę odpadów, ale 5 uczestników audytu wspomniało o problemach z jej organizacją lub niewystarczającą skutecznością,
- również w 11 krajach przewidziano w ustawodawstwie krajowym systemy rozszerzonej odpowiedzialności producenta (ROP), ale problemy z działaniem takich schematów zidentyfikowano w 9 krajach,
do czasu zakończenia audytu żaden z krajów nie wdrożył wiążących standardów dotyczących ekoprojektowania opakowań z tworzyw sztucznych, a także systemu kaucyjnego dla opakowań (6 krajów było w trakcie wdrażania takich systemów),
- 10 krajów objętych audytem nie ujęło w swoich dokumentach strategicznych odrębnych celów dotyczących odpadów z tworzyw sztucznych oprócz (docelowych) wskaźników recyklingu odpadów opakowaniowych z tworzyw sztucznych,
- nie wszystkie kraje opracowały/wdrożyły programy zapobiegania powstawaniu odpadów (dotyczyło to 4 krajów), a zdecydowana większość z nich (10) nie zdołała zredukować ilości wytwarzanych odpadów komunalnych w latach 2016-2019, podczas gdy "zapobieganie" znajduje się na czele hierarchii postępowania z odpadami, stanowiącej również jeden z filarów GOZ,
- 11 uczestników przekazało dane, z których wynikało, że odpady komunalne lub odpady komunalne z tworzyw sztucznych zostały zagospodarowane większości w inny sposób niż poprzez recykling - oznacza to, że wykorzystywano w tym celu procesy, które zajmują niższe miejsce w hierarchii pożądanych sposobów postępowania z odpadami,
- 9 uczestników stwierdziło, że system raportowania danych o odpadach nie działał prawidłowo lub nie dostarczał odpowiednich danych do oceny gospodarowania odpadami z tworzyw sztucznych,
- 8 uczestników wskazało, że monitorowanie/nadzór przez organy publiczne nad rezultatami działań dotyczących gospodarowania odpadami z tworzyw sztucznych był niewystarczający.
W Polsce Dzień bez Śmiecenia obchodzony jest od 11 maja 2007 roku. To właśnie 11 maja w naszym kraju rozpoczął funkcjonowanie system gospodarki odpadami opakowaniowymi zgodnie z wytycznymi Dyrektywy UE 94/62. W 2001 roku Sejm Rzeczypospolitej Polskiej przyjął pakiet ustaw regulujących m. in. obowiązki przedsiębiorców w zakresie gospodarowania odpadami opakowaniowymi.
Największą potrzebą tego święta jest uświadamianie ludzi o prawidłowym segregowaniu odpadów. Bo o tym, że nie wolno śmiecić, zostawiać butelek i opakowań w lesie czy parku nie trzeba chyba nikomu mówić. Włączyć się w obchody Dnia Bez Śmiecenia można na wiele sposobów. Organizatorzy święta podpowiadają, że 11 mają warto zorganizować w swojej okolicy jakąś aktywność ekologiczną związaną z tematyką odpadów, segregacji, świadomych zakupów. Mile widziane jest choćby wspólne sprzątanie okolicy ze śmieci czy zaglądanie do pojemników służących do segregacji odpadów i sprawdzenie czy nie popełniamy błędów podczas sortowania.
Zobacz także Śmiertelne potrącenie na torach w Przyworach. Występują utrudnienia w ruchu pociągów
W dyskusji: 2