• Autor: Greg
    • Wyświetleń: 16535
    • Dodano: 2010-04-05 / 09:14
    • Komentarzy: 61

    Z umiarem w lany poniedziałek

    Z umiarem w lany poniedziałek

    (fot. archiwum)

    Śmigus-dyngus to zwyczajowo dzień, w którym polewamy się wodą. Ważne, by robić to z umiarem.

    W ostatnich latach Lany Poniedziałek często kojarzy się z nieprzyjemnym i nerwowym rozglądaniem się, czy w drodze do kościoła nie zostaniemy spotkani przez grupę osób z wiadrami, chcących zapewne "podtrzymać tradycję".

    Oblewanie się wodą to stary zwyczaj chrześcijański, kultywowany na pamiątkę chrztu. Oprócz wymowy religijnej, woda kojarzy się także z podlewaniem roślin, co ma obudzić je po zimie do życia. Badacze symboliki dopatrują się w tym zwyczaju także znaczenia oczyszczenia, obmycia z grzechów i przewinień.

    Zobacz także Cosplay to nie tylko efektowne stroje. Trwa Opolcon czyli Festiwal Fantastyki

    Dawniej na wsiach Śmigus i Dyngus to były dwa osobne święta. W Śmigus polewano się wodą, a w Dyngus obdarowywano się drobiazgami w podzięce za oblanie wodą. Oprócz polewania wodą, częste było także smaganie czy właśnie "śmiganie" kobiet wiązkami bazi i innych roślin. Szczególnie celowali w tym kawalerowie.

    Dziś nad tym, by tradycja nie zmieniła się w chuligańskie wybryki nad bezpieczeństwem czuwać będą policjanci. Opolska policja apeluje o zachowanie rozsądku. Jeśli ktoś zamierza „podtrzymać tradycję”, może to robić w grupie znajomych, którzy na taką zabawę wyrażają zgodę. Oblanie drugiej osoby wodą jest naruszeniem nietykalności cielesnej, za co grozi nam mandat.
    reklama

    Forum

    Forum pod artykułem jest w trybie "tylko dla zalogowanych".

    W dyskusji: 61

    2010-04-05 12:02:33 #310515
    Dyngus po słowiańsku nazywał się włóczebny. Wywodzi się go od wiosennego zwyczaju składania wzajemnych wizyt u znajomych i rodziny połączonych ze zwyczajowym poczęstunkiem (Gość w dom, Bóg w dom) a także i podarunkiem, zaopatrzeniem w żywność na drogę. Wizytom towarzyszyły śpiewy o charakterze ludowym i religijnym. Dyngus dla uboższych, nie mających bogatych znajomych, stał się sposobem na wzbogacenie jadłospisu i okazją pokosztowania niecodziennych dań (jeśli zawędrowali np. do dworu). Włóczebnicy mieli przynosić szczęście, a jeśli nie zostali należycie za tę usługę wynagrodzeni smakołykami i jajkami, robili gospodarzom różne nieprzyjemne psikusy (co dla skąpych gospodarzy było pierwszym dowodem pecha).

    Słowo dyngus wywodzone jest od niemieckiego słowa "dingen" co oznacza "wykupywać się" lub "dyngować" (inne znane określenia: "dyng", "szmigus", "wykup" lub "datek"[1]. Należy jednak pamiętać że zwyczaj zbierania datków przy okazji wizyt występuje nie tylko w czasie Wielkanocy ale praktykuje się go także w okresie Trzech Króli, na Śląsku opolskim podczas tzw. chodzenia z niedźwiedziem i nigdzie tam, a należałoby się tego spodziewać, w nazwie nie występuje słowo dyngus. Innym argumentem przeczącym niemieckiemu pochodzeniu słowa dyngus może być dziełko anonimowego szlachcica pt. Postępek prawa czartowskiego przeciw rodzajowi ludzkiemu wydane w 1570 r w Brześciu Litewskim przez Cypriana Bazylika. Wśród około setki różnych diabłów, szatanów, ich sióstr i pomocnic autor wymienia z nazwy 33 diabły polskie, wśród nich Dyngusa[
    [ 0 ]
    2010-04-05 12:40:21 #310523
    w tym roku pogoda nie dopisała :(
    [ 0 ]
    2010-04-06 05:08:05 #310692
    Kiedys oblanie woda nie bylo naruszeniem nietykalnosci osobistej tylko zwyczajnie oblanie woda:-).
    [ 0 ]
    2010-04-05 16:44:05 #310547
    Mały offtop.TOP foto z galerii Discoplex.Te blondi to tranwestyta ?
    [ 0 ]
    2010-04-05 11:08:44 #310504
    "stary zwyczaj chrześcijański, kultywowany na pamiątkę chrztu"
    Z tym, że kościół katolicki wpierw w średniowieczu próbował zlikwidować ową tradycję uznając ją za pogańską, tak jak dawanie prezentów na święta :) Ale tak jak ze wszystkim, widząc że słowiańskich tradycji nie da się zdławić kościół katolicki przywłaszczył sobie kolejną "tradycję"...
    [ 0 ]
    2010-04-05 18:09:13 #310567
    za moich czasów to sie unimile na amx woda napelnialo i z okna sie rzucalo na psniusie co do kosciola szly nawet czasem czanre worki na smieci tez lecialy na kollataja oj dobre czasy a teraz tradycja zanika trzymajmy sie polskich zwyczajów :)
    [ 0 ]
    2010-04-05 11:31:52 #310508
    przeciez to wiadomo, ze kosciol katolicki nie mogac pozbyc sie jakiegos kultu poganskiego wciagał go do siebie pod inna nazwa i po sprwaie. Najwazniejsze zeby kasa leciala.
    [ 0 ]
    2010-04-05 13:08:06 #310527
    mnie przy atakowała sąsiadka z okna pomyślałem: "niech ją diabli" wrrrr ;-/ po czym zrodził się szatański plan i bierny nie pozostałem ;-) wyczekałem chwilkę i złapałem ją jak szła błogo, w pełnej nie świadomości po coś do piwnicy...zemsta jest słodka :-D a mina zaskoczenia bez cenna :-)))
    [ 0 ]
    2010-04-05 11:22:53 #310506
    ja bede sobie chodził z dziewczyną i kolegą po rynku i zobaczymy jak w tym roku to bedzie wyglądać :)
    [ 0 ]
    2010-04-05 12:09:20 #310518
    pogoda załatwiła sprawe za wszystkich !!
    [ 0 ]
    2010-04-05 12:05:15 #310516
    Śmigus-dyngus (znany także jako: lany poniedziałek, polewany lub oblewany, gwarowo jako oblaniec) – zwyczaj, pierwotnie słowiański, a wtórnie związany z Poniedziałkiem Wielkanocnym.

    Śmigus polegał na symbolicznym biciu witkami wierzby lub palmami po nogach i wzajemnym oblewaniu się wodą, co symbolizowało wiosenne oczyszczenie z brudu i chorób, a w późniejszym czasie także i z grzechu. Na śmigus nałożył się zwyczaj dyngusowania ("dyngowanie"), dający możliwość wykupienia się pisankami od podwójnego lania. Nie wiadomo, kiedy te dwa obyczaje się połączyły.
    [ 0 ]
    2010-04-05 11:50:06 #310513
    I tak pogoda zrobiła nam lany poniedziałek .....
    [ 0 ]