(Fot. Krzysztof Pluta/www.pixabay.com)
W Oświęcimiu centralne uroczystości 75. rocznicy wyzwolenia niemieckiego, nazistowskiego obozu koncentracyjnego Auschwitz-Birkenau trwały cały dzień. Wzięli w nich udział szefowie ponad 50 krajów - prezydenci, premierzy, koronowane głowy.
- W imieniu Rzeczypospolitej, mam przywilej i zaszczyt ponowić zobowiązanie, które my Polacy przyjęliśmy na siebie kiedy dokonywał się holokaust, kiedy nasi poprzednicy z narażeniem życia nieśli pomoc mordowanym Żydom, jako pierwsi nieśli światu prawdę o zagładzie i domagali się reakcji światowych mężów stanu, w którym to zobowiązaniu my, współcześni Polacy również ze względu na pamięć o naszych bohaterskich rodakach takich jak Witold Pilecki czy Jan Karski konsekwentnie trwamy. - mówił prezydent Andrzej Duda
Zobacz także Opolskie Orły odebrały wyróżnienia za osiągnięcia w nauce, sporcie i kulturze
- Nie bądźcie obojętni! - nawoływał były więzień obozu, Marian Turski. - Auschwitz nie spadł nagle z nieba. Auschwitz tuptał, dreptał małymi kroczkami, zbliżał się, bo ludzie na to pozwolili. Jeżeli widzicie kłamstwa historyczne, nie bądźcie obojętni. Nie bądźcie obojętni, kiedy jakakolwiek władza narusza przyjęte umowy społeczne. 11 przykazanie: Nie bądź obojętny, bo jeżeli nie, to się nawet nie obejrzycie jak na Was i na Waszych potomków jakieś Auschwitz nagle spadnie. Jeżeli się łamie prawa obywatelskie, jeżeli się nie docenia praw mniejszości, jeżeli się je likwiduje, jeżeli nagina się prawo tak jak to czyniono w Selmie to wtedy się może zdarzyć- dodał były wiezień.
- Tam serce biło krzykiem zemsty, zemsty za tyle cierpień, za czekanie w kolejce na śmierć z góry przeznaczonej, a kraje świata nie czyniły nic. I Do dziś mam to uczucie: gdzie żeście Wy wszyscy byli, gdzie był świat, który widział i słyszał i nic nie robił, żeby ocalić tyle tysięcy- mówiła Batszewa Dagan, była więźniarka Auschwitz-Birkenau.
Piotr Cywiński, dyrektor Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau w trakcie przemówienia namawiał, abyśmy w naszej pamięci o Auschwitz szukali źródeł dla naszej dzisiejszej odpowiedzialności, a nie jedynie krótkotrwałych wzruszeń, bez konsekwencji i bez zobowiązań. Zaznaczył, że taka pamięć traci swój sens:
- Jak mówić nigdy więcej, patrząc w oczy atakowanym na ulicy Żydom, poniżanym Romom, ludziom na całym świecie, prześladowanym mniejszościom, uciekinierom, mordowanym, głodującym.
- Od wyzwolenia Auschwitz minęło 75 lat i dziś jest wśród nas ponad 200 osób, które przeszły przez to piekło. Tak trudno dla nas wyobrażalne piekło. Dziękuję wam drodzy. To co mówiliście jeszcze w obozie i przez te 75 lat to nigdy więcej. Nie dla siebie, ale dla nas i dla naszych dzieci i wnuków. Na waszym doświadczeniu budowaliśmy powojenny świat, jesteśmy wam zatem coś winni, my wszyscy. Świat miał przecież wyglądać inaczej. Organizacja Narodów Zjednoczonych miała być gwarantem pokoju. Zbrodnie przeciwko ludzkości miały być ścigane bez końca, współpraca i współzależność międzynarodowa miała oddalać konflikty, ekumenizm miał zbliżać ludzi wiary. Tymczasem dziś, z każdej strony widać odradzanie się upiorów, nasilają się: antysemityzm, rasizm, ksenofobia. W mroku odradzającego się populizmu i demagogii wzmacniają się ideologie pogardy i nienawiści, a my stajemy się coraz bardziej obojętni, zamknięci w sobie, apatyczni. Nie widzimy i nie chcemy widzieć, nie mówimy i nie chcemy mówić. Większość milczała, gdy tonęli Syryjczycy, w ciszy odwróciliśmy się od Kongijczyków, Ujgórów - mówił Piotr Cywiński.- Cisza po holokauście nie jest ludzka i nigdy już ludzką nie będzie. Po holokauście nasze milczenie jest naszą dotkliwą klęską, naszym własnym odczłowieczeniem.
Zobacz także Chwila nieuwagi czy zasłabnięcie? Auto zakończyło jazdę na ogrodzeniu
Podczas światowych obchodów organizowanych w Miejscu Pamięci Auschwitz-Birkenau spotkali się nie tylko szefowie delegacji państwowych, ale również delegacje więźniów Auschwitz oraz ocalałych z Holokaustu ze Stanów Zjednoczonych, Kanady, Izraela, Australii i kilku krajów europejskich. Wśród jednych z nich znalazł się tzw. Numer 149894, czyli Grzegorz Tomaszewski z Głuchołaz.
Pan Grzegorz Tomaszewski, jako syn polskiego partyzanta, wraz z matką, babcią i czworgiem rodzeństwa został przez Niemców zesłany do obozu koncentracyjnego Auschwitz-Birkenau w wieku 5 lat. Tam, jako chłopiec był poddawany licznym, pseudomedycznym eksperymentom, przeprowadzanym przez tak zwanego Anioła Śmierci, doktora Mengele. Z całej rodziny pobyt w obozie przeżył tylko on. Jako świadek tragicznych losów więźniów narodowosocjalistycznego terroru do dziś dzieli się swoimi wspomnieniami sprzed 75 lat.
Obóz Auschwitz do końca istnienia był przede wszystkim miejscem eksterminacji. Nawet jeśli w innych obozach od 1943 r. w celu oszczędzenia siły roboczej obniżono śmiertelność, to w Auschwitz, do którego bez przerwy napływały nowe transporty - głównie Żydów, zasilające obóz w siłę roboczą, życie ludzkie nigdy nie miało większego znaczenia.
Historycy szacują, że w ciągu niespełna 5 lat istnienia w Auschwitz zginęło od 1 do 1,5 miliona ludzi. Wśród nich większość, czyli około 1-1,35 mln stanowili Żydzi. Drugą pod względem liczebnym grupą byli Polacy około 70-75 tys., trzecią Romowie - około 20 tys. Ponadto w obozie zginęło około 15 tys. radzieckich jeńców wojennych i 10-15 tys. więźniów innych narodowości (m.in. Czesi, Białorusini, Jugosłowianie, Francuzi, Niemcy i Austriacy).
W dyskusji: 22