Gov.pl
12 marca odbyła się konferencja "Diagnoza Młodzieży 2026. Od oceny sytuacji do strategii wsparcia młodzieży i młodych dorosłych", podczas której przedstawiono raport dotyczący kondycji młodego pokolenia oraz zainicjowano proces przygotowania Krajowej Strategii Młodzieżowej. Wydarzenie otworzyła minister edukacji Barbara Nowacka.
W spotkaniu uczestniczyli także m.in. podsekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej Paulina Piechna-Więckiewicz, przewodnicząca sejmowej Komisji ds. Dzieci i Młodzieży Monika Rosa oraz koordynator i redaktor raportu Paweł Rabiej. Obecni byli również przedstawiciele parlamentu, Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, kuratorzy oświaty, organizacje młodzieżowe i instytucje zajmujące się wspieraniem młodych ludzi.
Raport przygotowali eksperci Polskiego Towarzystwa Polityki Społecznej reprezentujący ponad 20 uczelni wyższych, a także praktycy z instytucji pracujących z młodzieżą. Dokument powstał na podstawie analizy ponad 200 badań prowadzonych w latach 2020-2025 oraz badań własnych PTPS, w których uczestniczyli młodzi ludzie, ich rodzice oraz przedstawiciele instytucji publicznych.
"Diagnoza jest pierwszym na taką skalę kompleksowym opracowaniem naukowym dotyczącym wyzwań społecznych młodego pokolenia. Wskazuje na olbrzymie wyzwania oraz potrzeby młodzieży i młodych dorosłych, które wymagają skutecznych polityk publicznych, w tym ograniczenia negatywnego wpływu środowiska cyfrowego oraz pracy z młodzieżą i rodzinami" - powiedział prof. Mirosław Grewiński, prezes Polskiego Towarzystwa Polityki Społecznej.
Według autorów raportu młode pokolenie mierzy się z wieloma trudnościami. Z danych przedstawionych w "Diagnozie Młodzieży 2026" wynika m.in., że 60 proc. nastolatków doświadcza chronicznego stresu i przemęczenia, 40 proc. wykazuje objawy depresyjne, a 62 proc. deklaruje doświadczenie przemocy rówieśniczej. Raport wskazuje również, że 17 proc. młodych osób dokonało samookaleczeń, a 53 proc. młodych dorosłych nadal mieszka z rodzicami, mając trudności z usamodzielnieniem.
Autorzy analizują sytuację młodzieży w ośmiu obszarach, m.in. w kontekście relacji społecznych, zdrowia psychicznego, wpływu środowiska cyfrowego, edukacji, aktywności obywatelskiej, rynku pracy oraz samodzielności mieszkaniowej. Wśród rekomendacji pojawia się m.in. koncepcja "Triady Odporności", która ma wzmacniać odporność psychiczną młodych ludzi i ich kompetencje społeczne, a także działania ograniczające negatywne skutki funkcjonowania w środowisku cyfrowym.
Raport ma stać się jednym z fundamentów przygotowywanej Krajowej Strategii Młodzieżowej. W lutym 2025 roku premier wyznaczył minister edukacji Barbarę Nowacką na koordynatorkę działań rządu w zakresie polityki młodzieżowej. Wnioski zawarte w "Diagnozie Młodzieży 2026" mają zostać wykorzystane przy opracowywaniu dokumentu strategicznego.
Kolejnym etapem prac nad strategią będzie ogólnopolski dialog z młodymi ludźmi dotyczący ich oczekiwań i wyzwań. Konsultacje mają mieć otwartą formułę, aby umożliwić młodzieży udział w procesie przygotowania kierunków działań publicznych.
