Fot. Politechnika Opolska
Jak projektować zieleń na blokowiskach, by realnie poprawiała komfort życia? Odpowiedzi na to pytanie ma dostarczyć projekt "Zielone blokowiska" realizowany na Politechnika Opolska. Kierownikiem badań jest mgr inż. arch. Mateusz Mikołajów z Katedry Architektury i Urbanistyki Wydziału Budownictwa i Architektury.
Badania zaplanowano jako proces kilkuetapowy, oparty na partycypacji mieszkańców. - Projekt został zaplanowany jako kilkuetapowy proces, w którym mieszkańcy - a w szczególności seniorzy - odgrywają bardzo ważną rolę - wyjaśnia kierownik projektu.
Obecnie trwa etap ankietowania mieszkańców. Potrwa on do końca lutego. Ankieta dostępna jest zarówno w formie online, jak i papierowej. Skierowana jest do wszystkich grup wiekowych, ze szczególnym uwzględnieniem mieszkańców osiedli Armii Krajowej (dawny ZWM), Malinka, Chabry i Dambonia. Mogą ją wypełnić także mieszkańcy innych opolskich osiedli z wielkiej płyty.
Od marca do czerwca 2026 roku zaplanowano pierwszą turę warsztatów. Spotkania odbędą się osobno na każdym z czterech badanych osiedli i będą miały charakter otwarty. Uczestnicy będą pracować z dużą makietą swojego osiedla, wskazując miejsca problemowe, zaniedbane lub posiadające potencjał do zmian. Zebrane wnioski posłużą do wyboru konkretnych przestrzeni, dla których powstaną wstępne koncepcje przekształceń.
Kolejnym etapem będzie przygotowanie miniprojektów w formie modeli 3D. Zostaną one opracowane na podstawie wyników ankiet i pierwszej tury warsztatów. Następnie zaplanowano drugą turę spotkań, skierowaną głównie do seniorów. Uczestnicy, korzystając z gogli VR, będą mogli "wejść" w zaprojektowane przestrzenie i ocenić proponowane rozwiązania. - Dzięki wirtualnej rzeczywistości seniorzy będą testować proponowane rozwiązania - spacerować po mini parkach, oceniać rozmieszczenie ławek czy charakter zieleni - a następnie dzielić się swoimi uwagami - tłumaczy Mateusz Mikołajów.
Efektem projektu ma być opracowanie zestawu wytycznych dotyczących planowania i przekształcania terenów zielonych na osiedlach z wielkiej płyty. Dokument ma mieć charakter praktyczny i być przydatny dla architektów, urbanistów, zarządców osiedli oraz samorządów planujących działania modernizacyjne.
W projekcie uwzględniono również warstwę społeczną. Współpracę podjęto z prof. Robertem Geislerem z Uniwersytet Opolski, co pozwala analizować proces starzenia się mieszkańców oraz znaczenie relacji sąsiedzkich w funkcjonowaniu osiedli.
Badania finansowane są w ramach konkursu PRELUDIUM Narodowego Centrum Nauki. Jak podkreśla kierownik projektu, przedsięwzięcie ma na obecnym etapie charakter badawczy i nie zakłada bezpośredniego wprowadzania zmian w przestrzeni. Opracowane analizy i wizualizacje mogą jednak stać się podstawą do przyszłych działań inwestycyjnych realizowanych we współpracy z miastem i spółdzielniami mieszkaniowymi.
