(Fot.UO)
Prof. Franciszek Antoni Marek zmarł 4 października 2026 roku. Urodził się 18 grudnia 1930 roku w Bełku koło Rybnika. Był synem Józefa Marka, powstańca śląskiego. Jego dziadek Adam Marek był działaczem polskim na Śląsku i członkiem Związku Polaków w Niemczech.
W 1950 roku rozpoczął studia polonistyczne na Uniwersytecie Wrocławskim. Cztery lata później związał się z przenoszoną wówczas do Opola Wyższą Szkołą Pedagogiczną. Od tego czasu przez kolejne dziesięciolecia był związany z opolskim środowiskiem akademickim.
Zobacz także 25-lecie TVN24 w Opolu. Widzowie zaglądają za kulisy pracy stacji
Doktorat obronił w 1964 roku na Uniwersytecie Wrocławskim. Jego praca dotyczyła życia literackiego na Opolszczyźnie. W 1973 roku habilitował się na Uniwersytecie Jagiellońskim, zajmując się najdawniejszymi polskimi czasopismami na Śląsku. Tytuł naukowy profesora otrzymał w 1993 roku.
W swojej pracy naukowej zajmował się m.in. historią oświaty i wychowania, dziejami polskiej literatury i prasy na Śląsku oraz relacjami polsko-niemieckimi na śląskim pograniczu. W dorobku miał blisko 200 publikacji, w tym 17 autorskich prac zwartych. Wypromował 17 doktorów oraz setki magistrów i licencjatów.
Przez 17 lat kierował Katedrą Historii Oświaty i Wychowania. Był także prodziekanem i dziekanem Wydziału Filologiczno-Historycznego oraz prorektorem Wyższej Szkoły Pedagogicznej.
W okresie pierwszej "Solidarności" wspierał środowisko studenckie. Z funkcją prorektora związany był w latach 1981-1984. Jak przypominają opolskie media, był negatywnie oceniany przez ówczesne służby m.in. za popieranie Niezależnego Zrzeszenia Studentów.
Zobacz także Policjanci zakończyli poszukiwania zaginionego 91-letniego mężczyzny
Po utworzeniu Uniwersytetu Opolskiego został 3 kwietnia 1995 roku pierwszym rektorem uczelni wybranym demokratycznie przez kolegium elektorów. Funkcję sprawował przez rok. W czasie jego kadencji na UO utworzono Instytut Prawa i Administracji.
Prof. Marek działał także poza uczelnią. Był m.in. przewodniczącym Rady Naukowej Instytutu Śląskiego w Opolu, a w latach 1992-1994 sędzią Trybunału Stanu.
W 2024 roku, podczas obchodów 30-lecia Uniwersytetu Opolskiego, otrzymał tytuł doktora honoris causa UO. Uczelnia podkreślała wówczas jego udział w działaniach, które przyczyniły się do utworzenia uniwersytetu w Opolu. W tym samym roku został także Honorowym Obywatelem Miasta Opola.
Z Uniwersytetem Opolskim i jego poprzedniczką prof. Franciszek Marek związany był od 1954 roku - przez niemal całe swoje zawodowe życie.
W dyskusji: 1