Fabułę stanowią losy tytułowych bohaterów, mieszkających w Moskwie lat 30. XX w., a także wpleciona w narrację powieść historyczna (powieść w powieści) o Poncjuszu Piłacie w wielowątkowym powiązaniu z wizytą Szatana w ateistycznym Związku Radzieckim.
Powieść została opublikowana (w wersji ocenzurowanej) po raz pierwszy w miesięczniku "Moskwa" (numery 11/1966 i 1/1967). Pierwsze polskie wydanie, w przekładzie Witolda Dąbrowskiego i Ireny Lewandowskiej, dokonane na podstawie ocenzurowanego wydania radzieckiego, ukazało się w 1969 roku. Tego roku w RFN zostało opublikowane pełne wydanie oryginału, gdzie zaznaczono tekst wycięty przez cenzurę, uwzględniany potem w kolejnych polskich wydaniach. Drugie polskie tłumaczenie, autorstwa Andrzeja Drawicza, ukazało się w 1995.
Zobacz także Zginął młody kierowca. Policja podała wstępne ustalenia
W opolskim Teatrze im. J. Kochanowskiego trwają właśnie ostatnie próby do premiery spektaklu na podstawie powieści Bułhakowa. Jak mówi reżyser spektaklu, Janusz Opryński, jest to "tekst, który niesie mnóstwo pułapek. Chyba dlatego też, że jest tak znany (...) To jest ciągle bardzo kultowy."
Każda realizacja teatralna "Mistrza i Małgorzaty" to inne odczytanie tej powieści. Zawsze jednak mówić można o niej w kontekście miłości i tego, co jesteśmy w stanie dla niej zrobić, w kontekście dobra i zła, Szatana i Boga, a także wyobraźni, natchnienia, pragnień.
Premiera "Mistrza i Małgorzaty" 27 września, godz. 19.00, na Dużej Scenie. Głowne role grają Magdalena Maścianica, Michał Kitliński i Rafał Kronenberger. Spektakl reżyseruje Janusz Opryński, scenografię przygotowuje Jerzy Rudzki, a muzykę Rafał Rozmus.
W dyskusji: 2