Śmigus dyngus &#8211; dawniej to było lanie!

(Fot: Muzeum Wsi Opolskiej)

Tegoroczny lany poniedziałek nie sprzyja szaleństwu wzajemnego polewania się wodą. Jeżeli znudzą nam się bitwy na śnieżki i lepienie wielkanocnych zająców to warto sięgnąć pamięcią wstecz i przypomnieć sobie tradycje śmigusa dyngusa. Przed laty polewane wodą były tylko panny, a w ruch najczęściej szły wiadra. Co ciekawe, na takie stosowanie obyczajów nikt się wówczas specjalnie nie obrażał.

Zobacz takze Znana jest przyczyna tragicznego wypadku podczas Rajdu Nyskiego, w którym zginął Artur Sękowski

Śmigus dyngus, lany poniedziałek czy też mokry poniedziałek to słowiański zwyczaj zwany także oblewańcem. Śmigus polegał na symbolicznym biciu witkami wierzby lub palmami po nogach i wzajemnym oblewaniu się wodą, co symbolizowało wiosenne oczyszczenie z brudu i chorób, a w późniejszym czasie także i z grzechu. - Polewane były panny, najczęściej więc młode dziewczęta. Wylewano na nie naprawdę wiele wody, który w tamtych czasach podawana była najczęściej wiadrami. Jeśli było zimno to nierzadko kończyło się to dla dziewcząt zapaleniem płuc – mówi Elżbieta Oficjalska, kierownik Działu Kultury Materialnej i Folkloru Muzeum Wsi Opolskiej.

Zobacz takze Ponad 100 kilometrów za nią. Karolina Szczepaniak płynie przez Bałtyk dla Piotra. Aktualizacja

Zasada była prosta – im większe powodzenie miała dziewczyna tym mocniej i częściej była oblewana. - To była prosta forma zalotów i okazywania sobie sympatii. Mniej polewane dziewczęta zazdrościły tym, na które chłopcy wylewali całe wiadra – wyjaśnia Elżbieta Oficjalska. - To było też praktyczne rozwiązanie dla dziewcząt bo mogły zorientować się, który kawaler zabiega o ich względy. Jeśli zaloty były odwzajemnione to kawaler otrzymywał od panny kroszonkę. Wówczas zalotnik mógł też usłyszeć rymowane wyznanie „Kogo miłuję temu ja już (oblanie) daruję”. Z kolei jeśli zaloty były odrzucone to kawaler mógł usłyszeć „Byłam i jestem dla Ciebie szczera, nie przychodź więcej mam innego kawalera” – dodaje Oficjalska.

Zwyczaj popularny w środowisku wiejskim i robotniczym szybko znalazł też swoje odbicie w tzw. wyższych sferach. - W nich lany poniedziałek obchodzony był symbolicznie. Polewano się wodą fiołkową albo kilkoma kroplami zwykłej wody. W ten sposób podkreślano rozwarstwienie społeczeństwa. Wyższe sfery źle kojarzyły mocno spontaniczne, nieco grubiańskie polewanie się wodą bez skrępowania i ograniczeń – tłumaczy kierownik Działu Kultury Materialnej i Folkloru Muzeum Wsi Opolskiej.