• 13
  • Autor: Greg
  • Wy鈍ietle: 17982
  • Dodano: 2016-11-28 / 19:38
  • Komentarzy: 42

Prze這mowe odkrycie w Krasiejowie. Znaleziono skamieliny najwi瘯szego lataj帷ego gada.

 
 
Prze這mowe odkrycie w Krasiejowie. Znaleziono skamieliny najwi瘯szego lataj帷ego gada.

(Fot. Krzysztof Stypu趾owski / mat. prasowe)

Prof. Jerzy Dzik i dr Tomasz Sulej og這sili prze這mowe odkrycie w dziedzinie paleobiologii. O szczeg馧ach opowiedzieli podczas konferencji prasowej organizowanej przez National Geographic Polska oraz Instytut Paleobiologii PAN.

Ozimek volans – bo tak nazywa si najwi瘯sze zwierz lataj帷e triasu – zosta odkryty przez paleontolog闚 z Instytutu Paleobiologii PAN. Jego liczne szkielety pochodz z dawnej kopalni i逝 w Krasiejowie ko這 Ozimka na 奸御ku Opolskim. By造 wydobywane ze ska造 przez 13 lat i dopiero teraz pokazane s 鈍iatu.

- Pierwsze kr璕i znale幢i鄉y w sierpniu 2001 roku - wspomina Tomasz Sulej. - By to kawa貫k i逝 o wymiarach kilku centymetr闚, a na nim dwa ma貫 kilkumilimetrowe gadzie kr璕i. Pami皻am, jak potem w laboratorium oczyszcza貫m je ze ska造 pod mikroskopem. Niekt鏎e blaszki w tych kr璕ach maj kilka dziesi徠ych milimetra grubo軼i. Raz si zdarzy這, 瞠 ma造 kawa貫k takiej blaszki mi si od豉ma i przyklejenie go z powrotem wymaga這 du瞠j precyzji, do nanoszenia kleju u篡wa貫m w這sa. Przyda這 si wtedy do鈍iadczenie modelarskie z m這do軼i.

W ko鎍u studentom uda這 si znale潭 prawie ca造 szkielet. Zawiera puste w 鈔odku ko軼i ko鎍zyn i niemal ca造 kr璕os逝p tu這wiowy z 瞠brami i wyd逝穎ne kr璕i, kt鏎e tworzy造 szyj. Ca陰 niezwykle skomplikowan i trudn preparacj zaj掖 si profesor Jerzy Dzik. Liczy, 瞠 uda mu si tam znale潭 tak瞠 czaszk. Profesor wypreparowa, narysowa i opisa wszystkie ko軼i, czaszki jednak nie by這. Co robi? Publikowa ca造 szkielet pozaczaszkowy, czy czeka na czaszk? - Uda這 nam si j znale潭 w 2010 roku. Kosteczki by造 jednak tak ma貫 i cienkie, 瞠 nie da這by si ich wypreparowa. Zwr鏂ili鄉y si wi璚 do Wojskowej Akademii Technicznej i tam dr Krzysztof Karczewski prze鈍ietli nam ca陰 czaszk w tomografie. Potem Marek Dec, wtedy doktorant w Instytucie Paleobiologii PAN, z tysi璚y slajd闚 r璚znie powycina (u篡waj帷 specjalnego oprogramowania) ka盥 ko嗆 oddzielnie. Dzi瘯i temu mog貫m zmontowa w komputerze prawie ca陰 czaszk. Jest ona bardzo dziwna, niekt鏎e ko軼i w og鏊e nie przypominaj tych u innych gad闚. Teraz ju wiem, 瞠 podobie雟two budowy kr璕闚 grzbietowych pterozaur闚 i ozimka to cz瘰to spotykana w przyrodzie konwergencja - opowiada Sulej.

Ozimek mia bardzo d逝g szyj i ko軼i ko鎍zyn, zar闚no przedniej, jak i tylnej. Sama b這na lotna nie zosta豉 znaleziona, gdy mi瘯kie cz窷ci bardzo rzadko zachowuj si w stanie kopalnym (cho w Krasiejowie zachowa造 si, na przyk豉d, skrzela ma鹵a), to wygl康 szkieletu i puste w 鈔odku ko軼i nie pozostawiaj z逝dze, 瞠 by這 to zwierz lataj帷e.

Najwi瘯sze osobniki mia造 90 cm d逝go軼i, ale w materiale kopalnym dominuj mniejsze, o pojedynczych ko軼iach ko鎍zyn do 10 cm d逝go軼i przy 鈔ednicy 3 mm. Gady te zapewne 篡wi造 si owadami i ma造mi kr璕owcami. Nie by造 blisko spokrewnione z pterozaurami, kt鏎e b這n lotn mia造 rozpi皻 g堯wnie na wyd逝穎nych palcach ko鎍zyn przednich. W okresie, gdy nad Krasiejowem lata造 ozimki, czyli ok. 230 milion闚 lat temu, dopiero zaczyna豉 si epoka dinozaur闚. Z Krasiejowa pochodzi pradinozaur Silesaurus, a w Anglii 篡 ju wtedy prawdopodobnie niepozorny przodek wielkich zauropod闚.

Obszar dzisiejszego Krasiejowa znajdowa si w闚czas w strefie klimatu podzwrotnikowego. Klimat ten cechowa si wyra幡 sezonowo軼i. Wyst瘼owa造 dwie pory roku, sucha i deszczowa. W krajobrazie dominowa造 lasy iglaste. Prawdopodobnie to one stanowi造 鈔odowisko 篡cia ozimka.

Szybuj帷 z drzewa na drzewo, m鏬 on ucieka przed nadrzewnymi drapie積ikami, a mo瞠 i polowa. Najwi瘯szym l康owym drapie積ikiem Krasiejowa by w闚czas gad Polonosuchus silesiacus. Mia ponad 3 m d逝go軼i i oko這 70 cm wysoko軼i. Wygl康em przypomina nieco dzisiejsze krokodyle, zreszt odlegle z nim spokrewnione. Jego masywna czaszka wyposa穎na by豉 w szereg du篡ch ostrych z瑿闚.

Ozimek nie by jednak dla niego atrakcyjn zdobycz, chyba 瞠 spad na ziemi. Polonozuch prawdopodobnie polowa g堯wnie na pospolicie w闚czas wyst瘼uj帷e w Krasiejowie aetozaury z gatunku Stagonolepis olenkae. Te wszystko瞠rne zwierz皻a dor闚nywa造 rozmiarami mi瘰o瞠rnym polonozuchom. Ich ca貫 cia這 pokryte by這 zbroj kostn, podobnie jak u wsp馧czesnych nam pancernik闚 czy 逝skowc闚. Ich tr鎩k徠na czaszka by豉 zwie鎍zona ryjkiem, kt鏎y prawdopodobnie s逝篡 do rycia i wykopywania pokarmu z ziemi.

Przypuszczalnie prowadzi造 tryb 篡cia podobny do dzisiejszych dzik闚, o czym opr鏂z ryjka 鈍iadczy tak瞠 obecno嗆 rozbudowanych kana堯w w璚howych w czaszce. Innymi zwierz皻ami l康owymi Krasiejowa by造 wspomniane ju, osi庵aj帷e 1 m d逝go軼i cia豉, ro郵ino瞠rne silezaury, prawdopodobnie pokrewne p騧niejszym dinozaurom ptasiomiednicznym. Odnalezienie ich niemal kompletnych szcz徠k闚 w Krasiejowie pozwoli這 na identyfikacj ko軼i podobnych zwierz徠 znalezionych w r騜nych triasowych stanowiskach kopalnych z ca貫go 鈍iata.

Zobacz film, przygotowany przez Instytut Paleobiologii PAN:
reklama

Wydarzenia pod patronatem portalu

Napisz co o tym my郵isz!

Zarezerwuj unikatowy login zanim wyprzedz ci inni! W陰cz si do dyskusji i wymieniaj pogl康y na r騜ne tematy z aktywn spo貫czno軼i.

Forum pod artyku貫m jest w trybie "tylko dla zalogowanych".

2016-11-28 21:03:15 [89.76.166.*] id:1491413  
Demotywator: Napisa post闚 [34195], status [VIP] Reputacja
Jak mia na imi?

Nick:
Tre嗆:
Poka - Ukryj Odpowiedzi [2]
2016-11-29 17:20:35 [31.2.97.*] id:1491628  
jacek0667: Napisa post闚 [919], status [sta造 bywalec] Reputacja
Arkady...
2016-11-29 21:29:48 [94.254.146.*] id:1491692  
Nikolaev: Napisa post闚 [265], status [maniak] Reputacja
Przecie jest napisane: Ozimek Volans...
2016-11-28 22:23:17 [89.74.188.*] id:1491459  
Gosia Kefir: Napisa豉 post闚 [1332], status [sta造 bywalec] Reputacja
Pani studentce przyda這 by si troch samokrytycyzmu.

Nick:
Tre嗆:
Poka - Ukryj Odpowiedzi [7]
2016-11-29 10:09:42 [178.43.160.*] id:1491546  
SACHMET: Napisa豉 post闚 [2909], status [Szycha] Reputacja
Poka si "pi瘯no軼i", a wtedy my ocenimy, czy ty go masz:(
2016-11-29 10:17:44 [185.127.20.*] id:1491551  
matejko66: Napisa post闚 [2998], status [Szycha] Reputacja
No to sachmet wrzu swoj fot to si po鄉iejemy :P
2016-11-29 16:40:31 [178.43.160.*] id:1491605  
SACHMET: Napisa豉 post闚 [2909], status [Szycha] Reputacja
Mog ci pokaza, ale m鎩 p馧dupek anfas:D
2016-11-29 16:52:00 [185.127.20.*] id:1491607  
matejko66: Napisa post闚 [2998], status [Szycha] Reputacja
Kto by chcia takie przechodzone pr鏂hno ogl康a niby. Mo瞠cie sobie z cyferk nawzajem pokazywa i dotyka. Tylko si umyjcie najpierw , chocia patologii po jabolach jest oboj皻ne czy smr鏚 czy te nie
2016-11-29 17:00:07 [178.43.160.*] id:1491608  
SACHMET: Napisa豉 post闚 [2909], status [Szycha] Reputacja
My郵, 瞠 karma znowu do ciebie powr鏂i, bidulko. Dalej pijesz i ludzi zaczepiasz patologio, 瘸l mi ciebie:( Nie masz swojego 篡cia, wi璚 c騜 innego ci pozosta這, pisz i ciesz si takim marnym 篡ciem:D
2016-11-29 17:04:35 [185.127.20.*] id:1491611  
matejko66: Napisa post闚 [2998], status [Szycha] Reputacja
@sachmet, sama zacz窸a :P. Ja nic do ciebie nie mia貫m ale ty musia豉 "si捷" dzisiaj na mnie, a po mnie nie b璠zie to sp造wa i dlatego si odwdzi璚zam :P. Nie mam zamiaru by chamem ale nie b康 dla mnie chamem i b璠zie ok :P. A z @siostr to mam tyle sam wsp鏊nego co i z @pedrem, jak tu mnie ju te co niekt鏎zy por闚nywali. Tak 瞠 郾ij nadal :P
2016-11-29 17:07:33 [178.43.160.*] id:1491613  
SACHMET: Napisa豉 post闚 [2909], status [Szycha] Reputacja
Tak, a teraz paciorek i ajci ajci:D
2016-11-29 14:44:54 [178.252.17.*] id:1491581  
PauloOp23: Napisa post闚 [3040], status [Szycha] Reputacja
Mega odkrycie,szkoda tylko 瞠 po tylu latach si o nim dowiedzieli鄉y. No nic mo瞠 tak to ju bywa. Pytanie tylko.Czemu akurat tam? A nie na przyk豉d w kamionce czy jakim innym wykopie.

Nick:
Tre嗆:
2016-11-29 01:05:31 [95.90.196.*] id:1491475  
bobo: Napisa post闚 [1499], status [zrobi/a karier獧 Reputacja
13 lat dlubania ile kasy na to posz這 nie幢e

Nick:
Tre嗆:
Poka - Ukryj Odpowiedzi [1]
2016-11-29 10:06:56 [178.43.160.*] id:1491542  
SACHMET: Napisa豉 post闚 [2909], status [Szycha] Reputacja
Taka praca, ale bileciki sprzedaj, wi璚 odrobi:)
2016-11-29 06:59:17 [94.254.154.*] id:1491484  
mel00n: Napisa豉 post闚 [3], status [鄴速odzi鏏] Reputacja
KILKADZIESI﹗!!!!!

Nick:
Tre嗆:
Poka - Ukryj Odpowiedzi [1]
2016-11-29 07:01:22 [94.254.154.*] id:1491486  
mel00n: Napisa豉 post闚 [3], status [鄴速odzi鏏] Reputacja
maj ----> kilka dziesi徠ych
2016-11-28 19:50:24 [83.30.209.*] id:1491365  
鈍_juzef: Napisa post闚 [12741], status [VIP] Reputacja
prawdopodobnie 10 kwietnia lata nad Smole雟kiem...

Nick:
Tre嗆:
Poka - Ukryj Odpowiedzi [23]
2016-11-28 19:55:17 [83.22.85.*] id:1491367  
Stefan: Napisa post闚 [26649], status [VIP] Reputacja
Juzek - uj zwyk造 i sadysta jeste. Po Twoim po軼ie b璠 odkopi go, 瞠by sprawdzi, czy nie ma przypadkiem n鏬 od stewardessy...
2016-11-28 19:58:30 [83.30.209.*] id:1491369  
鈍_juzef: Napisa post闚 [12741], status [VIP] Reputacja
oj tam oj tam , rodzina Ozimka volansa porz康ne odszkodowanie dostanie, oczywi軼ie pod warunkiem 瞠 sie zapisz do PIS-u...
2016-11-28 20:00:31 [83.10.8.*] id:1491371  
dzony: Napisa post闚 [5288], status [VIP] Reputacja
i fszystkiemu winny gad widmo ;(((
2016-11-28 20:01:38 [185.127.20.*] id:1491373  
matejko66: Napisa post闚 [2998], status [Szycha] Reputacja
Mo積a by rzec, no i w PIS-du wyl康owa :P
2016-11-28 20:02:03 [83.30.209.*] id:1491374  
鈍_juzef: Napisa post闚 [12741], status [VIP] Reputacja
no to teraz Antek go ka瞠 ochrzci i do si powietrznych jak najszybciej wcieli ...
2016-11-28 20:02:55 [83.22.85.*] id:1491375  
Stefan: Napisa post闚 [26649], status [VIP] Reputacja
Ojjjjj tutaj mo瞠 by 郵isko. Po dzia豉niach Stonogi Ozimek mo瞠 sta si koloni karn... ...alb oaz spokoju. ...z jakiego powodu Stonoga jeszcze nie siedzi...
2016-11-28 20:05:36 [83.30.209.*] id:1491379  
鈍_juzef: Napisa post闚 [12741], status [VIP] Reputacja
Stonoga z jakiegos powodu dozowa przed wyborami te newsy o "Sowach" i konszachtach Pana Jana, kt鏎y cudownie "zszed" ... a teraz ucich ...
2016-11-28 20:08:49 [83.22.85.*] id:1491385  
Stefan: Napisa post闚 [26649], status [VIP] Reputacja
Ja czekam, a go w ko鎍u zapierdluj. Wtedy si oka瞠, czy ma rzeczywi軼ie filmiki z Jaros豉w i papiery na ojcostwo nak豉dki na sflacza陰 ku鄂 wspomnianego wcze郾iej peda豉 :D
2016-11-28 20:13:17 [83.30.209.*] id:1491388  
鈍_juzef: Napisa post闚 [12741], status [VIP] Reputacja
nie zrobi mu nic, ma zapewne porz康ne haki... na jednych i na drugich , a poza tym ksi康z si za niego non stop w Ozimku modli :D
2016-11-28 20:13:20 [83.22.85.*] id:1491389  
Stefan: Napisa post闚 [26649], status [VIP] Reputacja
...ale r闚nie prawdopodobne jest, 瞠 nigdy do pierdla nie trafi...
2016-11-28 20:19:04 [83.22.85.*] id:1491393  
Stefan: Napisa post闚 [26649], status [VIP] Reputacja
W temacie "hak闚" - od "uczonych w pi鄉ie" us造sza貫m to samo. W tym g闚nie co musi by...
2016-11-28 20:28:32 [83.30.209.*] id:1491395  
鈍_juzef: Napisa post闚 [12741], status [VIP] Reputacja
je瞠li filmiki istniej to pewnie teraz idzie o nie niez造 przetarg, wielu chcia這 by je mie ( i na pewno nie z tego wzgl璠u, 瞠 jako warto軼iowe artystycznie :D fuj...) je瞠li Panowie kojarz rusztowania pod siedzib Leppera albo aresztowanie Blidy to powinni zrobi wiele, wiele kopii i uwa瘸 na seryjnego... p.s. oni jako tak wszyscy pasuj do "ciep造ch" pocz患szy od tego opolskiego po samego guru z Antkiem i jego "podopiecznymi"
2016-11-28 20:38:41 [83.22.85.*] id:1491397  
Stefan: Napisa post闚 [26649], status [VIP] Reputacja
Na m鎩 gust je郵i te filmiki istniej, to s zabezpieczone filozofi typu "dead hand". W skr鏂ie - je郵i dana osoba zniknie z medi闚 to materia造 nale篡 opublikowa - zabezpieczenie przed seryjnym samob鎩c
2016-11-28 20:42:43 [83.30.209.*] id:1491401  
鈍_juzef: Napisa post闚 [12741], status [VIP] Reputacja
dok豉dnie, tym bardziej 瞠 to oficer z WSI...
2016-11-28 20:43:22 [83.22.85.*] id:1491403  
Stefan: Napisa post闚 [26649], status [VIP] Reputacja
W temacie "Dead Hand" - ruski nadajnik "The Buzzer" nadaje brz璚zenie. Czasem transmisje g這sowe ale g堯wnie brz璚zy. Z analizy sygna逝 wynika, 瞠 nic w nim nie siedzi, czyli sam sygna co znaczy... Prawdopodobnie takie "bicie serca" Federacji Rosyjskiej. Nie mo瞠 znikn望 bez zapowiedzi...
2016-11-28 20:49:32 [83.22.85.*] id:1491405  
Stefan: Napisa post闚 [26649], status [VIP] Reputacja
Na WSI to chyba troszeczk zbyt m這dy jest. Ale to moje zdanie. Mog si myli. Nie mniej jednak czekam, a trafi do pierdla, co prawdopodobnie nigdy si nie stanie...
2016-11-28 20:55:28 [83.30.209.*] id:1491408  
鈍_juzef: Napisa post闚 [12741], status [VIP] Reputacja
Stonoga za m這dy, ten drugi co do niego napisa ... a Zbychu pewnie ma wrzuci filmiki w razie zagro瞠nia jednego albo drugiego...
2016-11-28 20:58:04 [185.127.20.*] id:1491410  
matejko66: Napisa post闚 [2998], status [Szycha] Reputacja
Co do Blidy @juzef, to chyba nie ma 瘸dnych w徠pliwo軼i. By豉 winna to i strzeli豉 sobie w 貫b ze strachu, co do Leppera to nigdy nie uwierz w jego samob鎩stwo
2016-11-28 21:00:55 [83.30.209.*] id:1491412  
鈍_juzef: Napisa post闚 [12741], status [VIP] Reputacja
@matejko a zag喚bia貫 si dalej w ten temat? s造sza貫 co m闚i豉 jej siostra? i jak potraktowa造 j i m篹a Blidy s逝zby zaraz po tym "samob鎩stwie" ? ciekawe co mia豉 na Zbynia ...
2016-11-28 21:05:15 [185.127.20.*] id:1491416  
matejko66: Napisa post闚 [2998], status [Szycha] Reputacja
Co nieco s造sza貫m, ale nie a tak du穎 :P
2016-11-28 21:47:10 [83.22.85.*] id:1491443  
Stefan: Napisa post闚 [26649], status [VIP] Reputacja
Obstawiam, 瞠 Stonoga ma dobrze zakonspirowany "dead hand". Szkoda, 瞠 nie ma "nads逝瘺", 瞠by tak dla jaj na miesi帷 realnie odci望 go od 鈍iata. :D
2016-11-28 21:59:09 [83.22.85.*] id:1491449  
Stefan: Napisa post闚 [26649], status [VIP] Reputacja
Dodam, 瞠 jestem oportunist i najbardziej ciekawi mnie, czy z takiego odci璚ia Ston鏬a od 鈍iata wysz這by pierdni璚ie, czy "Car Bomba" :D
2016-11-28 23:21:02 [83.30.209.*] id:1491467  
鈍_juzef: Napisa post闚 [12741], status [VIP] Reputacja
te jestem ciekawa, ale to zale篡 wszystko co, kto i gdzie jeszcze na kogo ma i w jaki spos鏏 wp造n窸oby to na ca造 ten system naczy po陰czonych :D
2016-11-28 22:04:21 [89.72.245.*] id:1491454  
opol71: Napisa post闚 [115], status [wyjadacz] Reputacja
Warto odwiedzi park w Krasiejowie.A 瞠 archeolodzy maj cierpliwo嗆 i pasje to prawda ..Szacun .Gratulacje dla odkrywc闚

Nick:
Tre嗆:
2016-11-28 20:00:33 [178.43.158.*] id:1491372  
SACHMET: Napisa豉 post闚 [2909], status [Szycha] Reputacja
Maj ludzie pasje a przede wszystkim cierpliwo嗆:)

Nick:
Tre嗆: