(Fot. Archiwum)
Tężnie solankowe to konstrukcje z drewna wypełnione gałęziami tarniny, po których spływa solanka - roztwór wody z solą mineralną. W przeszłości służyły do zagęszczania solanki w procesie produkcji soli. Dziś, coraz częściej spotkać je można w parkach i na miejskich skwerach. Ich walorem ma być zdrowotny mikroklimat przypominający powietrze nadmorskie - z aerozolem bogatym w jod, brom i inne pierwiastki.
Jak podkreślają producenci: "Godzinny spacer przy tężni może odpowiadać dawce jodu, jaką uzyskujemy w czasie trzydniowego pobytu nad morzem." Jednak badacze tonują ten entuzjazm. - Porównanie miejskich tężni do naturalnych uzdrowiskowych warunków to przesada - mówi prof. Mariusz Czop z AGH. - "Nie jesteśmy w Ciechocinku czy Kołobrzegu, tylko często w zanieczyszczonym środowisku miejskim, co obniża wartość zdrowotną inhalacji."
Zespół naukowców pod kierunkiem prof. dr hab. inż. Katarzyny Wolny-Koładki oraz Stanisława Bodziackiego zbadał jedną z tężni miejskich w Krakowie - w Nowej Hucie. W ramach badań przeprowadzonych w 2021 i 2022 roku pobrano próbki solanki krążącej w instalacji. Wyniki? Niepokojące. Woda przeznaczona do inhalacji zawierała bakterie, których obecność - zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia z 2006 roku - jest całkowicie niedopuszczalna w wodzie leczniczej.
Najwyższe stężenia mikroorganizmów - szczególnie E. coli - odnotowano w miesiącach letnich, kiedy występowały intensywne opady deszczu i spadło stężenie solanki do zaledwie 7%, przy optymalnych wartościach wynoszących 17-19%. Nawet jednak przy właściwym stężeniu, bakterie nie zostały całkowicie wyeliminowane.
Obecność takich patogenów jak E. coli, E. faecalis czy C. perfringens może prowadzić do szeregu poważnych schorzeń:
- zakażeń układu pokarmowego i moczowego,
- zatruć pokarmowych i biegunek,
- krwotocznego zapalenia jelita grubego,
- martwicy jelit,
- zapaleń wsierdzia i otrzewnej.
Wszystkie te bakterie mogą dostać się do organizmu nie tylko przez bezpośredni kontakt, ale również poprzez wdychanie mgiełki solankowej, co stawia pod znakiem zapytania bezpieczeństwo tego typu miejskich instalacji.
Analizie poddano również aerozol powstający z solanki - to właśnie on jest wdychany przez osoby odwiedzające tężnie. Choć w mgiełce nie stwierdzono obecności E. coli, wykryto większą liczbę bakterii gronkowców i promieniowców, szczególnie latem. Obecnie jednak nie istnieją żadne normy mikrobiologiczne dotyczące mgły solankowej ani obowiązek jej kontroli. Tymczasem naukowcy ostrzegają: wraz ze wzrostem temperatury i spadkiem stężenia solanki, liczba mikroorganizmów w aerozolu rośnie.
Małopolski sanepid przyznaje wprost: nie istnieje obowiązek kontroli tężni pod względem mikrobiologicznym, w przeciwieństwie do np. kąpielisk. W maju br. Wojewódzka Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Krakowie wystosowała pismo do lokalnych inspektoratów o ocenę ryzyka związanego z miejskimi instalacjami wodnymi, ale na poziomie ogólnopolskim nadal panuje w tej kwestii legislacyjna luka.
W odpowiedzi na alarmujące wyniki badań, naukowcy przygotowali szereg rekomendacji, zarówno dla zarządców tężni, jak i dla polskich władz:
1. Edukacja użytkowników - zakaz moczenia rąk, stóp i wpuszczania psów do zbiornika z solanką.
2. Stały monitoring stężenia solanki i jej czystości.
3. Częstsza wymiana solanki i dezynfekcja całej instalacji.
4. Wprowadzenie mikrobiologicznego monitoringu wody w systemie obiegu zamkniętego.
5. Modernizacja konstrukcji tężni - m.in. montaż filtrów bakteriologicznych.
6. Uregulowanie prawne obowiązku kontroli mgiełki solankowej i jakości powietrza wokół tężni.
- "Nasze badania mają na celu nie zniechęcenie do korzystania z tężni, ale zwiększenie ich bezpieczeństwa" - podkreślają autorzy raportu. - "Jeśli chcemy, by miejskie tężnie rzeczywiście miały działanie prozdrowotne, musimy zapewnić im odpowiedni nadzór i standardy."
Obecnie tężnie pełnią funkcję estetyczno-rekreacyjną i są chętnie odwiedzane przez całe rodziny, osoby starsze i alergików. To właśnie te grupy są najbardziej narażone na skutki kontaktu z patogenami. Dlatego tak ważne jest, by odpowiednie służby i ustawodawcy nie zwlekali z wprowadzeniem regulacji, które zapewnią rzeczywiste bezpieczeństwo w miejscach, które z założenia mają służyć zdrowiu.
Przypomnijmy, że w Opolu działa jedna Tężnia Solankowa, znajduje się na osiedlu Malinka. Natomiast na terenie województwa opolskiego działa łącznie 16 tężni.
Źródło: Uniwersytet Rolniczy im. Hugona Kołłątaja w Krakowie, WSSE Kraków, SmogLab.pl
ombre: Napisał postów [20891], status [VIP]
Od początku pisałem że taka tężnia w mieście to pomyłka i wyrzucanie kasy.